Jakość Powietrza w Zakopanem – O smogu

jakosc powietrza - smog - zakopane podhale tatry

Jakość Powietrza w Zakopanem
Pomiar smogu i zanieczyszczeń online

Dużo się ostatnio mówi, o smogu i słabej jakości powietrza w kotlinie Zakopiańskiej i Nowym Targu. Pewnie jednak większości z was nie mówią nic, współczynniku dzięki którym określa się czy powietrze jest dobrej jakości, czy lepiej wstrzymać oddech. Na naszej stronie, na bieżąco możecie śledzić stan powietrza w Zakopanem i Nowym Targu, przy okazji przygotowaliśmy dla was, mała legendę z której dowiecie się trochę o smogu i jego szkodliwości.

Jakość powietrza w Zakopanem

Jakość powietrza w Nowym Targu

Jakość powietrza w Krakowie

Legenda

US AQI - CN AQI

AQI - Indeks jakości powietrza (ang. Air Quality IndexAQI) to wskaźnik liczbowy stosowany do określania stopnia zanieczyszczenia powietrza. Im wyższy wskaźnik AQI, tym wyższy odsetek populacji jest narażony na wystąpienie negatywnych skutków zdrowotnych. Poszczególne kraje mają własne wskaźniki jakości powietrza, odpowiadające różnym państwowym standardom jakości powietrza. Skala stosowana w aplikacji AirVisual opiera się na skali Environmental Protection Agency (Agencji Ochrony Środowiska). Wskaźnik AQI jest podzielony na sześć kategorii określających poziom zagrożenia dla zdrowia. Wartość AQI ponad 300 oznacza, że jakość powietrza jest zagrażająca zdrowiu. Wskaźnik poniżej 50 oznacza, że jakość powietrza jest dobra.

US AQI - Amerykański Indeks Jakości Powietrza 
CN AQI- Chiński Indeks Jakości Powietrza

Pył zawieszony PM 10 - µg/m³

PM10 to mieszanina zawieszonych w powietrzu cząsteczek, których średnica nie przekracza 10 mikrogramów. Jest szkodliwy z uwagi na zawartość takich elementów jak benzopireny, furany, dioksyny – jednym słowem, rakotwórcze metale ciężkie. PM10 to pył zawieszony, który przede wszystkim wpływa negatywnie na układ oddechowy. To właśnie on odpowiada za ataki kaszlu, świszczący oddech, pogorszenie się stanu osób z astmą czy za ostre, gwałtowne zapalenie oskrzeli. W sposób pośredni PM10 wpływa również negatywnie na resztę organizmu, między innymi zwiększając ryzyko zawału serca oraz wystąpienia udaru mózgu. Benzopiren jest również silnie rakotwórczy. Jak zatem widać, aerozole atmosferyczne tego typu są bardzo szkodliwe dla człowieka.


POLSKIE NORMY JAKOŚCI POWIETRZA DLA PYŁU ZAWIESZONEGO PM 10

W marcu 2008 roku, a więc na chwilę przed wprowadzeniem Dyrektywy CAFE, polski parlament ustalił w rozporządzeniu dotyczącym poziomów niektórych substancji w powietrzu, że poziom alarmowy dla pyłów zawieszonych PM 10 będzie wynosił 200 µg/m³. Wprowadzone wówczas normy obowiązywały przez niemal 4 i pół roku, do momentu wydania nowego (do dziś nie zmienionego) Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu, z dnia 24 sierpnia 2012 r. W ostatnim rozporządzeniu ustalono, że poziom alarmowy dla pyłów PM 10 będzie wynosił 300 µg/m³, natomiast poziom informacyjny to 200 µg/m³ dla średniego stężenia dobowego. Szczegółów tej decyzji nie podano.

Co się dzieje kiedy przekroczone są poziomy informowania lub alarmowy?

Za każdym razem w takich sytuacjach informacja z wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska, jest wysyłana do wojewódzkich zespołów zarządzania kryzysowego, a te zespoły mają ustalony sposób współdziałania z władzami lokalnymi. Polska sama wprowadziła poziom informowania i alarmowy dla pyłu PM10. Przepisy unijne, w przypadku pyłów, dotyczą jedynie poziomu dopuszczalnego i w Polsce jest on na takim samym poziomie, jak w Unii Europejskiej. Zarówno poziom informowania, jak i poziom alarmowy zostały wprowadzone rozporządzeniem ministra środowiska w 2012 r. Ministerstwo Środowiska ustanawiając obie te normy, na takim poziomie, miało na uwadze konieczność podejmowania intensywnych działań informacyjnych i zapobiegawczych w sytuacjach awaryjnych, czyli poważnego zagrożenia dla zdrowia ludzi. Należy podkreślić, że te normy nie są dane raz na zawsze i mogą ulec zmianie, np. obniżeniu.


Informacja na temat działania w przypadku przekroczenia normy, została zaczerpnięta z strony Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska http://www.gios.gov.pl/pl/aktualnosci/294-normy-dla-pylow-drobnych-w-polsce

RH%

Dopuszczalna względna wilgotność otoczenia (RH – Relative Humidity) to wartość wyrażona w procentach (0–100%); naukowa definicja mówi, że jest to stosunek masy pary wodnej w danej objętości do masy pary, która nasyca tę objętość w danej temperaturze. W różnych temperaturach powietrza taka sama wartość wilgotności względnej będzie oznaczała zupełnie różne ilości pary wodnej znajdującej się w powietrzu.

Najprościej mówiąc, im wartość ta jest bliższa zeru, tym powietrze jest bardziej suche. W drugą stronę – im bliżej 100%, tym powietrze jest bardziej nasycone parą wodną. Przy wilgotności równej 100% oziębienie powietrza powoduje skraplanie pary, co jest szkodliwe dla urządzeń elektrycznych.

Dlaczego para wodna jest istotna, jeżeli mówimy o smogu?

Bo sam smog, to przecież mieszanka pary wodnej, bądź też mgły z dymem. Powstaje po przez skumulowanie się znacznej ilości zanieczyszczeń na niewielkim obszarze (np. w mieście). Im większa wilgotność, tym pyłów i zanieczyszczeń musi być więcej żeby wywołać taki sam efekt. Para wodna powoduje, że większe zanieczyszczenia łączą się z nią i opadają na powierzchnię 

Czym jest smog??

Smog – zjawisko atmosferyczne wynikające z mieszania się pary wodnej z dymem i oparami(np. spalin). Smog to zanieczyszczenie, powstające w wyniku uwalniania szkodliwych związków chemicznych do atmosfery, jak tlenki siarki i tlenek azotu, a także związków w postaci stałej tzw. zawieszonych cząstek stałych i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), które po prostu unoszą się w powietrzu połączone z parą wodną. Co ciekawe w Polskim języku, przez pewien czas istniało określenie „dymgła”, które to powstało na angielski wzorzec, gdzie termin ten powstał z słów dym (smoke) i mgła (fog).

smog pekin zakopane
Smog w Pekinie (przyp. red. stolica Chińskiej Republiki Ludowej), był tak duży, że mieszkańcy oglądali zachód słońca, na rozstawionych przez władzę telebimach. Władzę Pekinu wzięły się do pracy i w ciągu ostatnich kilku lat, zmniejszyły smog, aż o 30%!!!

Oddziaływanie smogu na człowieka

Smog stanowi poważny problem, w wielu społecznościach miejskich i coraz bardziej szkodzi życiu ludzkiemu. Smog w warstwie przyziemnej, to przecież unoszący się: dwutlenek siarki, dwutlenek azotu i tlenek węgla,a chyba każdy z nas zna i wie, że są niebezpieczne. Szczególnie dla osób starszych, najmłodszych pociech, osób z chorobami serca i płuc, na przykład rozedmą płuc, zapaleniem oskrzeli i astmą. Smog znacząco zmniejsza zasób pracy płuc, powoduje duszność, męki podczas głębokiego oddychania, świszczący oddech. Znane są przypadki, gdzie smog był nawet przyczyną zaburzeń wzroku i takie o znacznie dramatyczniejszym przebiegu. Jak wielki smog Londyński, utrzymujący się od 5 do 9 grudnia 1952 roku, w którym życie straciło 12 tys. mieszkańców. Zanieczyszczenie to, wysusza również ochronne części narządów np. nosa i gardła oraz wpływa na zdolność organizmu do walki z chorobą, zwiększając szanse na dolegliwości i powikłania. Szpitale odnotowują wzrost wezwań, w związku z problemem z oddychaniem, gdy poziom smogu i pyłów jest wysoki. Wyniki badań, dotyczących właśnie wielkiego Londyńskiego smogu, przemawiają za tym, że istnieje związek między oddziaływaniem smogu podczas pierwszych lat życia i wzrostu zachorowań na astmę. Właściwie to naukowcy ciągle odkrywają nowe powiązania między śmiertelnością, a oddziaływaniem pyłów i spalin będących składowymi smogu.

Smog w Zakopanem

Zakopane mimo wielkiej medialnej burzy, kilku batalii sądowych, których stawką była zawrotna suma zwróconej opłaty klimatycznej ( w Zakopanem wynosi 2zł/doba), to wiecie co?

Zakopane, wcale nie jest najbardziej zanieczyszczonym miastem w Polsce, pod względem jakości powietrza.

Nie znalazło się nawet w zestawieniu 20 polskich miast, z najgorszym powietrzem. Jak wynika z raportu Polskiego Alarmu Smogowego i Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w badaniu z 2018 roku.  Badanie oparto na danych z stacji pomiarowych Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska. Zostały w nim ujęte tylko te miejscowości, gdzie znajdują się stacje pomiarowe, o ile się nie mylę na samym Podhalu takich miejscowości jest pięć. W śród najgorszych miejscowości nie ma  żadnych z regionu Podhala, czy ziemi suskiej, o dziwo mimo iż Nowotarżanie ciężko na to pracują. W obu rankingach pierwsze, niechlubne miejsce zajął Kraków.

smog zakopane poziom zanieczyszczeń pomiar

Oczywiście nie ma co ukrywać, że problem w Zakopanem z smogiem jest, ale cała afera rozkręcona jakieś dwa lata temu. Miała tak naprawdę na celu promocje i była sponsorowana, przez producenta nowoczesnego sprzętu grzewczego. Zakopane jest po prostu znane i oberwało nie słusznie, a w mediach przelała się fala “hejtu” na jakże złych górali.

Główną przyczyną smogu w Zakopanem, jest ukształtowanie terenu, które w specyficznych warunkach nie pozwala na cyrkulację powietrza w “Kotlinie Zakopiańskiej“. Oczywiście palenie w piecach byle czym i ogromna liczba samochodów, nie pozostaję bez wpływu na kiepski stan powietrza. Chociaż znając z autopsji życie zarówno w Zakopanem jak i w pobliskim Nowym Targu, to Zakopiańskie piece są zdecydowanie rzadziej “doprawiane” plastikiem, niż te Nowotarskie, gdzie palenie tworzywami sztucznymi jest na porządku dziennym. 

Podsumowanie i historia

Zakończę ten artykuł krótka historią. Mieszkając przez pewien okres, właśnie w Nowotarskich blokach, praktycznie każdego dnia po zachodzie słońca w stronę mojego balkonu docierał brzydki zapach. Niestety nie był to aromat fiołków, lecz gryzący dym, którego źródło po przez ilość dymu nie było łatwe do zlokalizowania. Któregoś wieczoru, mając ponownie zasłonę dymną za oknem, wpierw sprawdziłem czy być może właśnie antyterroryści nie przeprowadzają jakiejś akcji w sąsiedztwie, ale to nie było to… Więc drżacymi z zdenerwowania rękoma, próbując dojrzeć wyświetlacz telefonu w dłoni wykręciłem numer Nowotarskiej Komendy Policji. Dyspozytor odebrał telefon po drugim sygnale i nad wyraz miłym tonem, zapytał w czym może pomóc. I co?
No i właśnie nic..
Po chwili rozmowy, oznajmił wprost że oni się takimi sprawami nie zajmują, skierował mnie do nie istniejącej przecież, owianej zła sławą Straży Miejskiej. Podobno w Nowotarskim Urzędzie, jest specjalny oddział zajmujący się takimi sprawami, gdzie niczym Moulder i Scully, w kompletnej tajemnicy, próbują rozwiązać zagadkę Nowotarskich palenisk. Legenda głosi że po dzisiejszy dzień, gdy tylko słońce znika za horyzontem. Ulica składowa wypełnia się dymem, z palonych hurtowniczych opakowań, a zachodnie miejskie rubieże, pogrążają się w półmroku i smutku…

Smog zanieczyszczenia zakopane
Według badań z 2019 roku, niechlubny tytuł najbardziej zanieczyszczonego miasta, trafił do Indii. Właściwie dwa Indyjskie miasta, znajdują się w ścisłej czołówce, Delphi i Kanpur. Chyba nie chcielibyśmy, żeby nasze otoczenie tak wyglądało?

Opowieść, być może nie porywa nagłymi zwrotami akcji, ale jest szczerą prawdą i wywołała we mnie lekkie zdumienie. Niby każdy wie że problem jest, wszyscy są tego świadomi i podobno coś chcemy z tym zrobić, ale tak naprawdę nic się nie zmieniło od lat. Miejmy jedynie nadzieje że z każdym kolejnym rokiem, będzie wzrastała świadomość ludzi, dotycząca zagrożeń płynących z smogu. Być może, dotrze to nawet do tych, którym wciąż wygodniej spalić plastikową butelkę w piecu, niż wrzucić do oznaczonego odpowiednim kolorem worka na śmieci.. Bo czy naprawdę tak wiele wysiłku kosztuje, ta podstawowa segregacja odpadów? Oszczędność wynikająca z spalenia tej butelki, też raczej nie zapewni “Maybacha“, więc wynika zapewne z lenistwa. Pasjonatów patrzenia na topiące się pod wpływem wysokiej temperatury tworzywa sztuczne, uświadomię pewną kwestię. Największe stężenie szkodliwych substancji, jest w bezpośredniej odległości od paleniska i komina, najgroźniejsze substancje są najcięższe, więc najbardziej oddziaływają na rodzinę i najbliższych sąsiadów,